Tháng Ngâu là gì?

Hôn lễ xưa, dân gian thường chọn tháng để cử hành. Nước ta thuộc vùng nhiệt đới, gió mùa. Trong một năm có bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông nhưng thời tiết có hai mùa rõ rệt là mùa mưa ẩm ướt từ tháng 5 đến tháng 10 âm lịch và mùa nắng khô, nóng, từ tháng 11 đên tháng 4 năm sau.

Hôn lễ có thể cử hành bất cứ tháng nào nếu thấy thuận lợi cho hoàn cảnh sinh hoạt gia đình của hai đàng trai, gái, mà không ngại ướt (vào mùa mưa) và không ngại nóng (vào mùa khô, nắng). Tuy nhiên chỉ có một tháng mà theo lệ, ai nấy cũng phải kiêng dè. Đó là tháng 7 (âm lịch).

Vào tháng này, mưa ngâu lớt phớt, nhiều lúc tầm tã. Mưa là do truyền tích về Ngưu Lang Chức Nữ. Truyện kể rằng Ngưu Lang (cũng còn gọi là Khêu Ngưu) là một chàng trai chăn trâu, cũng là một ngôi sao ở phía Tây sông Ngâu (trên vòm trời), yêu Chức Nữ, một cô gái dệt vải và cũng là một ngôi sao "thiên tôn nữ". Đây là hai ngôi sao trong số 28 ngôi sao nổi tiếng (nhị thập bát tú). Thượng Đế nhận Ngưu Lang làm rể, nhưng từ khi hai người lấy nhau, Chức Nữ đâm ra lười biếng khiến Thượng Đế phải nổi giận, phạt đày nàng Chức sang bờ Đông sông Ngâu và chỉ cho hai người được phép gặp nhau mỗi năm có một lần vào ngày mồng 7 tháng 7, ngày Thất tịch. Mỗi lần gặp được nhau, hai vợ chồng đều khóc vì quá xúc động, do đó, trời hay mưa tầm tã vào tháng 7. Mưa tháng này gọi là mưa Ngâu (Ngâu là Ngưu). Vì chuyện tích mối tình xa cách lỡ dở như vậy mà tục ta kiêng không tổ chức lễ cưới vào tháng ngâu này. 1365